Zweden wordt internationaal vaak omschreven als een koploper in dierenbescherming.
Zweden wordt internationaal vaak omschreven als een koploper in dierenbescherming. Een onderzoeksreview van 30 jaar wetswijzigingen vindt dat het algehele beschermingsniveau voor runderen, varkens en paarden in de bestudeerde periode steeg – toch werden in diezelfde jaren nog een aantal specifieke eisen versoepeld, om de concurrentiekracht van de betrokken sectoren te verbeteren.
De Zweedse dierenwelzijnswet zet nog steeds een duidelijke basis. Volgens een internationale survey van Zweeds recht verbiedt Djurskyddslagen (de Zweedse dierenwelzijnswet, 2018:1192) overbelasting, dieren slaan, of ze drijven met werktuigen die hen kunnen verwonden, en alle uitrusting moet zo worden gebruikt dat die geen lijden of verwonding veroorzaakt. De wet eist ook dat huisvesting dieren adequate bescherming geeft, en ruimte om vrij te bewegen en goed te rusten. Bedrijven hebben een verdere plicht: iedereen die paarden professioneel of op grote schaal houdt, fokt, bemiddelt of verkoopt, die paarden in pension of livery neemt, of die paarden in een manege gebruikt, moet een exploitatievergunning (verksamhetstillstånd) hebben.
Op EU-niveau is er een basiserkenning dat dieren kunnen voelen. Onder de huidige verdragen eist artikel 13 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie dat lidstaten ten volle rekening houden met de welzijnsvereisten van dieren bij het formuleren en uitvoeren van Uniebeleid inzake landbouw, visserij, transport, onderzoek en technologische ontwikkeling.
Toch is er in de praktijk geen omvattende EU-wetgeving specifiek voor equiden. Een briefing van een Zweedse dierenwelzijnsorganisatie zegt het botweg: er is geen wetgeving voor equiden, en zij stelt dat dergelijke wet moet worden geïntroduceerd. Hetzelfde rapport wijst op concrete gevolgen van die kloof: paarden bezwijken nadat ze rust, water en regelmatige voeding is ontzegd, en de organisatie stelt dat de uitrusting die op paarden wordt gebruikt, zou moeten worden gereguleerd op een manier die huidige regels niet doen.
In tegenstelling tot dagelijkse paardenhouderij is transport een gebied met duidelijkere EU-regels. Een review door de voedselveiligheidsautoriteit van de EU, EFSA (de European Food Safety Authority), toont de schaal: gemiddeld werden in 2019–2021 zo’n 170.000 paarden per jaar tussen EU-lidstaten verplaatst, over alle vervoerswijzen, waarvan de weg 85 procent van het totaal voor zijn rekening nam.
De autoriteit heeft ook tekortkomingen in het bestaande reglement geïdentificeerd. Een samenvatting van het onderzoek merkt op dat huidige aanbevelingen voor minimale vloeroppervlakte in transportvoertuigen ontoereikend zijn, en dat duidelijke richtlijnen voor optimale wachttijden op slachthuizen ontbreken – wat wijst op een aanhoudende behoefte om de regels op EU-niveau te ontwikkelen.
In Zweden zijn de regels gedetailleerder, maar ook verdeeld over meerdere autoriteiten. Onze guide Paardentransport in Zweden: regels en vergunningen loopt de hele keten praktisch door: vervoerdersvergunning, professioneel transport, rijbewijzen en verzekering.
Veel van de EU-wetgeving die wel bestaat voor paarden betreft ziektebestrijding en handel eerder dan welzijn als zodanig. Verplaatsing van equiden tussen lidstaten wordt onder meer beheerst door Richtlijn 2009/156/EG van de Raad betreffende diergezondheidsvoorschriften voor het verkeer van en de invoer uit derde landen van paardachtigen – een regime gericht op ziektebestrijding eerder dan op het algemene welzijn van het paard.
Het beeld dat oprijst is een lappendeken: nationaal recht zoals de Zweedse dierenwelzijnswet geeft een zekere basisbescherming; de EU-verdragen erkennen sentience van dieren in beginsel; transportregels bestaan maar worden door de eigen expert-autoriteit van de EU als ontoereikend beoordeeld; en een coherente, paardspecifieke welzijnswet op EU-niveau ontbreekt volledig, volgens verschillende dierenwelzijnsorganisaties.
Bij Hästannons horen welzijn en verantwoord eigenaarschap bij elkaar – of je nu koopt, verkoopt, fokt of rijdt. Lees verder in de serie, en in onze praktische guides.
De wet verbiedt uitrusting en handling die lijden veroorzaken, eist adequate bescherming en ruimte om te bewegen, en eist een exploitatievergunning voor grotere paardenbedrijven.
De EU erkent sentience van dieren in de verdragen, maar omvattende paardspecifieke welzijnswetgeving ontbreekt – transport en ziektebestrijding worden meer gereguleerd dan dagelijkse houderij.
Ken de geldende regels, stel eisen bij aankoop en bij het nemen van een pensionplaats, en mik op praktijk die verder gaat dan de minima.